BestwinaBielsko-BiałaBuczkowiceCzechowice-DziedziceJasienicaJaworzeKozyPorąbkaSzczyrkWilamowiceWilkowice
Strona główna

informacje

Jan Łysek patronem szkoły w Jaworzu?

Towarzystwo Miłośników Jaworza złożyło w lipcu wniosek o nadanie nazwy szkole podstawowej przy ulicy Wapienickiej10, która rozpocznie swoją działalność od września br. Lokalni aktywiści proponują aby patronem placówki został Jan Łysek - nauczyciel, działacz kulturalno-oświatowy i poeta związany z Jaworzem.

Przypomnijmy, iż dotychczas w Jaworzu funkcjonowała jedna szkoła podstawowa z siedzibą przy ulicy Szkolnej. W wyniku wchodzącej w życie od września rządowej reformy systemu oświaty, gimnazjum im. gen. broni St. Maczka w Jaworzu, zlokalizowane przy ulicy Wapienickiej, zostanie poddane wygaszeniu, a następnie likwidacji. Jednocześnie w tym budynku rozpocznie funkcjonowanie szkoła podstawowa nr 2.  W związku z powyższym członkowie Towarzystwa złożyli podczas lipcowej sesji Rady Gminy Jaworze wniosek o nadanie placówce przy Wapienickiej imienia Jana Łyska. - Życiorysu naszego bohatera specjalnie przypominać nie trzeba – mówił w czasie posiedzenie jeden z przedstawicieli Towarzystwa. - Na uzasadnienie tego wniosku chciałbym przytoczyć tylko dwa fakty. Mianowicie, w 1935 r., a więc w 20-lecie śmierci kapitana Jana Łyska na polu walk I wojny światowej, ówczesny kierownik szkoły w Jaworzu Średnim, Paweł Starzyk, zadbał o to, żeby to nazwisko zostało upamiętnione i w tymże roku 1935 została przytwierdzona na budynku szkoły w Jaworzu Średnim, obecnego przedszkola, tablica upamiętniająca tę postać. Oczywiście lata 1939-45 spowodowały, że ta tablica została zdjęta i dopiero w 2016 r. została ponownie umieszczona na budynku byłej szkoły podstawowej w Jaworzu Średnim, na której Jan Łysek jest ponownie umieszczony wraz z innymi nauczycielami, którzy zginęli za polskość w okresie okupacji. Jest tez drugi fakt, który też mówi o tym, że społeczeństwo Jaworza, a w szczególności Jaworza Średniego, nie zapomniało o tej postaci. Jest rok 1964, a więc rok kiedy został oddany do użytku w Jaworzu Średnim nowy budynek szkoły podstawowej, tzw. tysiąclatki. Wtedy to władze Jaworza jak i wszyscy którym szkolnictwo leżało na sercu, wystąpiły z wnioskiem aby tę szkołę nazwać imieniem Jana Łyska. Oczywiście ówczesne władze polityczne nie wyraziły na to zgody i szkoła podstawowa została nazwana imieniem Stanisława Mularza. Jakie to były sytuacje, to nie trzeba szanownym państwu dzisiaj przypominać. Ponieważ szkoła wygasła naturalnym trybem, to również patron nadany przestał istnieć. Myślę, że kiedy ma się odrodzić szkoła podstawowa w Jaworzu Średnim, w wyniku decyzji władz państwowych, jest zasadne aby wrócić do nadania jej imienia i myślę, że nikt z państwa nie będzie wnioskował żeby patron nadany w roku 1964 powrócił. To osoba niezwiązana z Jaworzem i właściwie reprezentowała środowiska ruchu robotniczego w okresie międzywojennym i okupacyjnym. Dlatego te dwa fakty, ze społeczeństwo Jaworza, a szczególnie Jaworza Średniego pamięta i pamiętało o Janie Łysku i chciałem to państwu dzisiaj przypomnieć kiedy będziecie rozważać propozycję Towarzystwa, by ta postać została nowej, odradzającej się szkoły w Jaworzu - argumentował wnioskodawca.

***

Jan Łysek (1887-1915) ur. w Jaworzynce. Z zawodu nauczyciel. Ukończył seminarium nauczycielskie w Cieszynie w 1908 r. Pracował w szkołach ludowych w Datyniach Dolnych (1908-1910), Suchej Średniej (1910-1911) oraz jako kierownik szkoły ludowej w Jaworzu (1911-1914). Brał czynny udział w polskim życiu kulturalnym i społecznym Śląska Cieszyńskiego. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego i Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego, brał udział w amatorskim ruchu teatralnym jako aktor i reżyser. Utalentowany poeta, swoje wiersze publikował na łamach "Zarania Śląskiego".

Należał do Polowych Drużyn "Sokoła", z chwilą wybuchu wojny wraz z H. Przepilińskim i F. Hajdukiem stanął na czele Legionu Śląskiego. Dowódca plutonu w 2. kompanii 3. pułku piechoty Legionów. 18 października 1914 r. mianowany podporucznikiem piechoty. Brał udział w kampaniach w Karpatach, na Bukowinie i w Besarabii. W bitwie pod Maksymcem 2 lutego 1915 r. ranny w biodro, już po dwóch tygodniach wrócił do kompanii, obejmując jej dowództwo. W marcu 1915 r. awansował do stopnia porucznika.

Poległ 5 listopada 1915 r. w bitwie pod Kostiuchnówką, pochowany na cmentarzu legionowym w Wołczecku. W 1929 r. jego zwłoki ekshumowano i po przewiezieniu do Cieszyna złożono na cmentarzu ewangelickim.

Odznaczony pośmiertnie m.in. Krzyżem Virtuti Militari V kl., Krzyżem Niepodległości i Krzyżem Walecznych.

Biografia za publikacją Książnicy Cieszyńskiej (kliknij).

Zdjęcie: Internetowy Polski Słownik Biograficzny



dodano: 2017-07-24 | autor: Region
 
 
zdziwiony
Kto z tego TMJ opowiadał na sesji te brednie ! Mój syn kończył w 1996 roku Szkołe Podstawową w Jaworzu im, St, Maczka a nie Mularza. A ponadto to nie był Mularz ( Mularz to pierwszy Wójt Jaworza)) _tylko Józef Bularz - działacz komunistyczny i dobrze że jego zdjetoz patrona szkoły. Ale zmieniać gen. St. Maczka na Jana Łyska, człowieka który był 3 lata kierownikiem Szkoły to chyba jakaś paranoja ! I kto z tym wnioskiem występuje, TMJ, który zawsze kojarzył mi się ze zdrowo rozsądkowymi poglądami ! To proponuję Panią Krystynę Szczypka, byłą ąz 15 lat dyrektorem tej szkoły.
2017-08-18
 
real
Połowa radnych i tak nie wie o co chodzi.
2017-07-28
 
Nick
A co z gen. Maczkiem??? Wyklęty?
2017-07-24
1

   
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Pamiętaj, że w każdej chwili możesz zmienić ustawienia dotyczące Cookies w ustawieniach swojej przeglądarki internetowej. OK
Strona wygenerowana w 0.142 sek.